Dożynki prezydenckie w Spale za czasów prezydenta Ignacego Mościckiego [STARE ZDJĘCIA]

Już w najbliższy weekend w Spale odbędą się Dożynki Prezydenckie 2018. Z tej okazji przypominamy historię tej imprezy, a także prezentujemy wyjątkową galerię zdjęć z dożynek za czasów prezydenta Mościckiego. Zdjęcia zrobione zostały podczas dożynek w latach 1927, 1928, 1930 oraz 1933. Tekst o historii dożynek przygotował Andrzej Kobalczyk.

Tradycja spalskich dożynek prezydenckich ma już 90 lat! Pierwsze ogólnopolskie święto plonów odbyło się bowiem tutaj 28 sierpnia 1927 roku. Jego pomysłodawcą był kapitan Tadeusz Ropelewski - zarządca Rezydencji Prezydenta RP w Spale. Tak przynajmniej twierdził w swojej autobiografii Prezydent R.P. - prof. Ignacy Mościcki.

Niewątpliwie jednak inicjatywa w tej kwestii wyszła od samego prezydenta, któremu bardzo zależało na uwiarygodnieniu wobec społeczeństwa polskiego swojego urzędu objętego w wyniku tzw. przewrotu majowego w 1926 roku. Prezydenckiej inicjatywie przyświecała również ważna przesłanka ideowa wagi państwowej. Nawiązujące do starej tradycji ogólnopolskie święto plonów miało służyć konsolidacji mieszkańców wsi, pochodzących z trzech byłych zaborów i stanowiących wówczas zdecydowaną większość ludności Polski, w dziele umacniania odrodzonego po I wojnie światowej państwa polskiego.

ZOBACZ TAKŻE: DOŻYNKI PREZYDENCKIE W SPALE 2018 [PROGRAM, PARKINGI, GWIAZDY]
Nie przypadkiem także Ignacy Mościcki postanowił urządzać ogólnopolskie dożynki właśnie w Spale, będącej dla niego szczególnie ulubionym miejscem wypoczynku, a zarazem pracy. Nie bez znaczenia była tu jej bliska odległość od stolicy. Zgodnie ze starym zwyczajem Ignacy Mościcki, jako Włodarz Państwa, pełnił tutaj rolę gospodarza dożynkowego święta. Jako organizatorów spalskich dożynek oficjalnie podawano Centralny Związek Kółek Rolniczych, podległą mu Organizację Młodzieży Wiejskiej oraz Związek Teatrów Ludowych.

Pierwsze dożynki u Prezydenta R.P. w Spale zorganizowano wielkim nakładem sił i środków. Przybyły na nie delegacje poszczególnych ziem i dzielnic całej Polski w łącznej liczbie około 10 tysięcy osób. Jak zanotował w swoich wspomnieniach adiutant prezydenta Ignacego Mościckiego - Henryk Comte, uroczystość rozpoczęła się nabożeństwem odprawionym przez prezydenckiego kapelana - księdza Mikołaja Bojanka przy wzniesionym w centrum Spały ołtarzu polowym. Przed prezydenckim pałacykiem stanęło obszerne podium wyściełane kolorowymi dywanami.

„Po zakończeniu modłów na podium ukazał się prezydent. Starosta dożynkowy, przybrany w barwną sukmanę krakowską, zbliżył się i w imieniu „całej rolnej Polski” złożył gospodarzowi dożynek życzenia. Prezydent podziękował staroście za życzenia i odebrał wieniec od przodownic. Obserwowaliśmy następnie pochód dożynkowy przy dźwiękach orkiestr i kapel ludowych. Przemarsz korowodu trwał przeszło godzinę” - odnotował w swoim pamiętniku H. Comte.

Wspomniał również o innym, uświęconym tradycją, zwyczaju dożynkowym. Po przemarszu dożynkowego korowodu wszyscy goście zostali zaproszeni przez gospodarza - prezydenta I. Mościckiego na wspólny obiad. Przy stołach ustawionych w lesie wojskowe kuchnie polowe wydawały bigos, a znajdujące się obok zaimprowizowane bary serwowały piwo. Członkowie delegacji, które składały życzenia i wieńce dla prezydenta, zasiadły z nim razem przy wspólnym stole, ustawionym na skwerze przed spalskim pałacykiem.

Dodajmy, że spalskie dożynki prezydenckie były transmitowane na żywo przez Polskie Radio. Obszerne, bogato ilustrowane relacje ze spalskich dożynek zamieszczono w licznych gazetach i czasopismach. Dzięki temu odbywające się w spalskiej rezydencji prezydenta R.P. pierwsze, ogólnopolskie święto plonów wywarło mocne i niezatarte wrażenie w całym kraju.

Jeszcze tłumniejsze i głośniejsze były spalskie dożynki prezydenckie, odbywające się w dniach 25-27 sierpnia 1928 roku. Przybyło na nie ponad 40 tysięcy osób z całej Polski i z zagranicy! Specjalnie na te dożynki zbudowano w Spale stadion z dużą, drewnianą widownią i ozdobną trybuną prezydencką. Na kolejne dożynki prezydenckie, odbywające się w Spale 17 sierpnia 1930 roku, wybudowano obszerną halę z drewna, zdolną pomieścić 10 tys. osób.

Szczególnie okazałą oprawę nadano czwartym z kolei ogólnopolskim dożynkom, odbywającym się w Spale 3 września 1933 roku z udziałem 25 tysięcy osób. Były to jednak ostatnie przed wybuchem II wojny światowej spalskie dożynki prezydenckie. Być może zaprzestano ich na skutek krytycznych opinii, ukazujących się w krajowej prasie po dożynkach w 1933 roku. Zarzucano im nadmierną fasadowość i brak autentyzmu.

Ogólnopolskie dożynki prezydenckie w Spale reaktywowano w 2000 roku. Honorowy patronat nad nimi objął ówczesny Prezydent R.P. - Aleksander Kwaśniewski. Odtąd odbywają się one w Spale co roku. Spała gościła kolejno Lecha Kaczyńskiego (w 2009 r.), Bronisława Komorowskiego (2010-2014) i od 2015 r. Andrzeja Dudę. Wyjątkiem były dożynki, trwające tutaj w 2007 i 2008 roku, które miały zasięg powiatowy.

STARE ZDJĘCIA TOMASZOWA MAZ. OD XIX W DO CZASÓW RPL [STARE ZDJĘCIA]
CZY JESTEŚ PRAWDZIWYM TOMASZOWIANINEM? [NASZ QUIZ]
BOŻE CIAŁO W SPALE W CZASACH PREZYDENTA MOŚCICKIEGO [STARE ZDJĘCIA]
TAK WYGLĄDAŁ TOMASZÓW MAZ. W CZASACH PRL [STARE ZDJĘCIA]

Dożynki Prezydenckie Spała 2017:

Wideo

wola, Andrzej Kobalczyk

Więcej na temat:

Komentarze

Liczba znaków do wpisania:  4000/4000

Dodając komentarz, akceptujesz regulamin oraz Politykę Prywatności.

Jeśli uważasz, że któryś z komentarzy łamie regulamin, to wyślij nam link do tego artykułu na pomoc@naszemiasto.pl

Wybrane dla Ciebie

Powiązane

Więcej na temat:
Więcej na temat:
Dodaj ogłoszenie

Wykryliśmy, że nadal blokujesz reklamy...

To dzięki reklamom możemy dostarczyć dla Ciebie wartościowe informacje. Jeśli cenisz naszą pracę, prosimy, wyłącz Adblock na naszej stronie.

Dziękujemy za Twoje wsparcie!

Jasne, chcę odblokować
Przycisk nie działa ?
1.
W prawym górnym rogu przegladarki znajdź i kliknij ikonkę AdBlock. Z otwartego menu wybierz opcję "Wstrzymaj blokowanie na stronach w tej domenie".
krok 1
2.
Pojawi się okienko AdBlock. Przesuń suwak maksymalnie w prawą stronę, a nastepnie kliknij "Wyklucz".
krok 2
3.
Gotowe! Zielona ikonka informuje, że reklamy na stronie zostały odblokowane.
krok 3